Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, devlet üniversitelerinde uygulanan kontenjan azaltma politikasının 2026’dan itibaren vakıf üniversitelerini de kapsayacağını açıkladı. Özvar, YÖK Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yükseköğretim Meclisi İstişare Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, yükseköğretimin Türkiye’nin kalkınma hedefleri ve küresel rekabet gücü açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Kontenjan planlamalarının veri temelli ve çok boyutlu bir yaklaşımla yürütüldüğünü belirten Özvar, meslek örgütleri ile sektör temsilcilerinden gelen geri bildirimlerin karar süreçlerinde belirleyici olduğunu ifade etti. İş gücü ihtiyacı, mesleklerin dönüşüm hızı ve mezunların istihdam durumu sürekli analiz edilerek politika oluşturduklarını söyledi.
Son yıllarda yükseköğretimde önemli yapısal adımlar attıklarını hatırlatan Özvar, ikinci öğretim programlarının tamamen kaldırıldığını ve istihdam imkânı daralan bölümlerde kademeli kontenjan düşüşüne gidildiğini dile getirdi. Buna göre 2023-2025 döneminde toplam kontenjan 1 milyon 90 binden 843 bin 547’ye gerileyerek yaklaşık yüzde 23 azaldı.
Fen bilgisi öğretmenliği en fazla düşen program oldu
Özvar, özellikle öğretmen yetiştiren programlarda ciddi azaltımlar yapıldığını belirtti. Eğitim fakültelerinde en büyük düşüş fen bilgisi öğretmenliğinde yaşanırken; ilköğretim matematik, İngilizce öğretmenliği, beden eğitimi ve spor öğretmenliği, okul öncesi öğretmenliği ile rehberlik ve psikolojik danışmanlık kontenjanlarında da önemli gerilemeler gerçekleşti.
Açıköğretimde çocuk gelişimi, felsefe, sosyoloji, tarih ve Türk dili ve edebiyatı programlarına “ikinci üniversite” kapsamında kayıt için 35 yaş şartı getirildiğini anımsatan Özvar, öğretmenlik alanındaki planlamalarda Milli Eğitim Bakanlığının ihtiyaç projeksiyonlarının dikkate alındığını söyledi.
Hukuk ve sağlık programlarında da düşüş
Hukuk fakültelerinde kontenjanın 2023-2025 arasında 15 bin 313’ten 9 bin 821’e indirildiğini belirten Özvar, benzer azaltımın bu yıl vakıf üniversitelerinde de uygulanacağını bildirdi. Sağlık alanında en büyük düşüş beslenme ve diyetetik programında yaşanırken; eczacılık, diş hekimliği, fizyoterapi ve hemşirelik bölümlerinde de kontenjanlar azaltıldı. Tıp fakültelerinin kontenjanlarının ise korunduğu ifade edildi.
Geleceğin alanlarında artış
Özvar, bazı mühendislik programlarında ise artışa gidildiğini söyledi. Özellikle yapay zekâ mühendisliği, siber güvenlik, nanoteknoloji ve benzeri yeni nesil alanlarda kontenjanların yükseltildiğini belirtti. Buna karşılık iktisadi ve idari bilimler, ilahiyat, gazetecilik, mimarlık ve psikoloji gibi birçok bölümde düşüş yaşandığını kaydetti.
Açıköğretim kontenjanlarının da önemli ölçüde azaltıldığını dile getiren Özvar, bu alandaki payın önümüzdeki beş yıl içinde yüzde 30’un altına çekilmesinin hedeflendiğini söyledi.
“Azaltım sürecek”
2026’da bazı programlarda kontenjan indiriminin devam edeceğini açıklayan Özvar, uygulamanın erişimi kısıtlamak için değil, eğitimin niteliğini yükseltmek amacıyla yapıldığını vurguladı. Devlet üniversitelerindeki uygulamanın vakıf üniversitelerinde de hayata geçirileceğini belirten Özvar, özellikle hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık gibi alanlarda yeni düzenlemeler yapılacağını ifade etti.
Güncelliğini yitiren programların tasfiye edilmesi gerektiğini söyleyen Özvar, üniversitelerin geleceğin mesleklerine yönelik yeni programlar açmaya devam edeceğini kaydetti. Programda ayrıca TOBB Türkiye Yükseköğretim Meclisi Başkanı Bekir Okan ile TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Seyit Ardıç da konuşma yaptı.